Logo-concertzaal
Severin von Eckardstein (Shane Shu Michel Cupido)
"Ik hoop het publiek te raken met mijn reis door de muziek. Dat ik, wanneer ik speel, de mensen mijn verhaal vertel, vooral tijdens de meer persoonlijk en intieme momenten van een bepaald stuk."

Nieuws: Programmatoelichtingen

Beethoven, Schumann, Brahms en Liszt: muziek tussen traditie en vernieuwing.

Geschreven door Redactie in Pianoconcerten, Artiesten, Enrico Pace, Programmatoelichtingen op 18 november 2016
Franz Liszt aan de vleugel

Door Roland Aalbers

Engelenzang

Niet lang voordat Robert Schumann zich zelf van het leven wilde beroven, door bij Düsseldorf in de Rijn te springen, componeerde hij het thema van de Geistervariationen. De altijd al labiele Schumann leed aan het einde van zijn leven in 1854 in steeds ernstiger mate aan wanen. Engelen hadden het hoofdthema voor hem gezongen vertelde hij zijn vrouw Clara. Het stuk is daarom bekend geworden als Geistervariationen. Ondanks zijn zelfmoordpoging was hij toch in staat om de variaties op dit thema te schrijven. Kort daarna werd hij in Endenich bij Bonn opgenomen in een inrichting waar hij in 1856 overleed. 

Het 'leise' en 'innig' te spelen thema in Es groot, toont grappig genoeg overeenkomst met de laatste van de elf Bagatellen op. 119 van Beethoven. De beginmaat van beide stukken is nagenoeg gelijk. Misschien waren de engelen door Beethoven gestuurd…

Beethovens ‘Kleinigkeiten’

Of Beethoven de Bagatellen als een cyclus schreef is onwaarschijnlijk, maar niet met zekerheid te zeggen. Hij schreef de eerste zes 'Kleinigkeiten', zoals hij ze noemde, op verzoek van uitgeverij Peters uit Leipzig. Die vond ze wel heel erg weinig om het lijf hebben en pas later toen Beethoven er nog vijf bij componeerde werden ze in Londen in 1823 uitgegeven.

Liefdevolle brieven

Net zoals Schumann zijn Geistervariationen aan zijn vrouw Clara opdroeg, wijdde Brahms zijn Variaties op een eigen thema aan 'Meiner Besten Freundin'. Vrijwel zeker is dat Clara Schumann, met wie hij ook na de dood van Schumann een innige relatie onderhield, getuige de liefdevolle brieven die zij elkaar schreven. Clara, een gevierd pianiste, gaf later ook de eerste uitvoering van deze Variaties.

Het werk dat één jaar na de dood van Schumann ontstond, was inhoudelijk een reactie op de 'fantasie-variaties' van o.a. Schumann. Brahms keerde met dit werk terug naar de barokke traditie van variëren, waarbij de bas telkens op dezelfde manier terugkomt, en alleen het ritme en de melodie verandert. De toonsoort blijft dan ook gedurende het hele stuk nagenoeg hetzelfde.

Tegenhanger Liszt

De hang naar klassieke tradities bij Brahms staat in schril contrast met de meer vernieuwende muziek van Liszt. De 'Neudeutsche Schule', waartoe ook Wagner behoorde, zette zich juist af tegen de 'klassieken', ze zochten hun heil in meer programmatisch en literair georiënteerde muziek. 

De Harmonies poétiques et religieuses is een set van tien stukken die net vóór de composities van Schumann en Brahms ontstond. Zo tussen 1847 en 1852.

De titel is afkomstig van een reeks gedichten van Alphonse de Lamartine.

De Invocation opent met een stijgend en steeds sterker wordend thema en is een aanroep aan God. In de Pensée des morts, gedachten aan de doden, schrijft Liszt in het Latijn de Psalm ‘Uit de diepte roep ik tot U’. Op één toonhoogte, ondersteund door akkoorden, wordt de Psalm als het ware gereciteerd.

Hymne de l’enfant à son réveil, gezang van het kind bij het ontwaken, is gebaseerd op een eerder geschreven koorwerk voor vrouwenkoor, harmonium en harp. Het laatste stuk, Cantique d'amour (Koraalgezang van de liefde), is ook het slotstuk van de hele cyclus en muzikaal verwant met de opening Invocation. Daarmee is de cirkel rond.

Wereldpianist Enrico Pace speelt deze vier meesterwerken zaterdag 26 november in de Edesche Concertzaa. Bestel kaarten. 


Sonates, koralen en karakterstukken

Geschreven door Redactie in Artiesten, Jos van der Kooy, Edesche Orgelrecitals, Programmatoelichtingen op 3 november 2016

Mendelssohns Zes Orgelsonates, op. 65 hebben eigenlijk nauwelijks introductie meer nodig; ze gelden nog steeds als absoluut hoogtepunt in het orgelrepertoire tussen Bach en Liszt. Mendelssohn, zelf een voortreffelijk organist, componeerde ze op verzoek van de Engelse uitgeverij Coventry & Hollier.

Klaagzangen en dankgebeden

Geschreven door Redactie in Artiesten, Brodsky Quartet, Programmatoelichtingen op 25 oktober 2016

Voor veel componisten sinds Beethoven was een strijkkwartet hét muzikale vehikel om gevoelens en ervaringen te uiten. Voor de twee gespeelde strijkkwartetten van vanavond geldt dat in het bijzonder. Beide stukken van Beethoven en Sjostakovitsj zijn doortrokken van individuele emoties van respectievelijk dankbaarheid  en wanhoop. De kortere werken van Turina en Kraggerud vormen een mooie tegenhanger.

Sergej Prokofjev, Dmitri Sjostakovtisj en Aram Katsjatoerjan

Julien Libeer laat de Bösendorfer Imperial zingen

Geschreven door Redactie in Pianoconcerten, Artiesten, Julien Libeer, Programmatoelichtingen op 22 september 2016

Wereldpianist Julien Libeer laat de Bösendorfer Imperial zingen! Bijna alle gespeelde composities op het programma hebben namelijk met het lied te maken. Schubert maakte zichzelf onsterfelijk met zijn zeshonderd liederen. Franz Liszt bewerkte daarvan een aantal voor piano. Chopin refereert in zijn Nocturnes naar het beroemde Italiaanse bel canto, terwijl het in zijn Barcarolle over weer een heel ander soort liedrepertoire gaat.

Franz Liszt aan de piano

Bachs Cellosuites: monumenten in de tijd

Geschreven door Redactie in Programmatoelichtingen op 21 september 2016

Is muziek waardevol tijdverdrijf of overbodige luxe? In Bachs tijd was het maar net hoe je ernaar keek. Koning Frederik Willem I van Pruissen vond vooral het laatste en ontsloeg bij zijn aantreden in 1713 zijn volledige hoforkest. De muziekminnende vorst Leopold van Anhalt-Köthen daarentegen was een voorbeeld van het eerste. Hij ontfermde zich over een aantal van de ontslagen, talentvolle musici en bood ze een plek in zijn eigen hofkapel.

Johann Sebastian Bach

Mozart - Mendelssohn - Verhulst

Geschreven door Redactie in Programmatoelichtingen op 30 augustus 2016

Mozarts serenade Eine kleine Nachtmusik; het is met het begin van Beethovens Vijfde Symfonie, misschien wel het bekendste klassieke stuk uit de klassieke muziek. Maar hoe beroemd deze serenade ook mag zijn, eigenlijk weten we er maar heel weinig over.

Wolfgang Amadeus Mozart samen met zijn zus Nannerl en vader Leopold.

Van spektakelmaker tot ingetogen monnik

Geschreven door Redactie in Mariam Batsashvili, Artiesten, Pianoconcerten, Programmatoelichtingen op 30 augustus 2016
Het belang van religie in Liszts leven blijkt wel uit het feit dat hij in 1865 in Rome vier katholieke titels kreeg toegewezen. Deze titels stonden net onder die van 'Priester'. Na deze wijding werd hij vaak 'Abbé Liszt' genoemd.

Franz Liszt

Beethovens emancipatie van de viool

Geschreven door Redactie in Programmatoelichtingen op 15 augustus 2016
Wat Beethoven muzikaal ook ter hand nam, het lukte hem steeds weer zijn persoonlijke stempel erop te drukken. Dat ging zo met de symfonie, het strijkkwartet, en ook met de vioolsonate. Beethoven schreef er tien, waarmee het genre een flinke gedaanteverwisseling onderging.

Ludwig van Beethoven

Blijf op de hoogte!


Ontvang de nieuwsbrief


Contact

Edesche Concertzaal
Amsterdamseweg 9
6711 BE Ede
0318 - 200 214
info@edescheconcertzaal.nl

Logo Edesche Concertzaal wit