Logo concertzaal
Anastasia_Kobekina_(Julia_Altukhova)_Geschreven Pers (1)

Anastasia Kobekina: "Ik houd van die salonachtige atmosfeer uit de negentiende eeuw, toen vrienden weer andere vrienden meebrachten en 's avonds samen in een kleine ruimte van muziek genoten. De Edesche Concertzaal biedt die atmosfeer. Je kunt er muziek delen en mensen ontmoeten.”


Hester Groenleer: “De blokfluit staat in directe verbinding met mijn ziel”

Geschreven door Redactie in Artiesten, Artiesten, Artiesten, Interviews, Seldom Sene op 6 februari 2017

Het gaat goed met de blokfluit in Nederland. Het instrument is volwassen geworden, of beter gezegd, wordt eindelijk voor vol aangezien. De tijd is voorbij dat leerlingen tijdens verplichte muzieklessen in de brugklas met z’n allen hetzelfde deuntje bliezen. Of dat je op de muziekschool, voordat je eindelijk die gave saxofoon mocht beetpakken, eerst blokfluit moest leren spelen. Hester Groenleer van blokfluitkwintet Seldom Sene is er blij mee, want het instrument heeft zoveel kwaliteiten. Gelukkig komt daar steeds meer oog voor. “Er staat een nieuwe generatie talenten klaar om de blokfluit te promoten”, vertelt ze bevlogen.

Hester Groenleer

Door Jan-Willem van Ree

Hester heeft nooit last gehad van vooroordelen ten aanzien van de blokfluit. “Bij mij groeide de liefde voor het instrument op een hele natuurlijke manier. Als driejarige liep ik al door het huis met een knalgele speelgoedblokfluit. En een paar jaar later draaide ik een lp van Frans Brüggen met Vivaldi’s blokfluitconcerten helemaal grijs. Ik heb het denk ik aan mijn opvoeding te danken. Mijn ouders zijn zelf grote muziekliefhebbers, dus dan kom je al vroeg in aanraking met bijvoorbeeld de cantates en passies van Bach.”

Kwaliteit boven zuinigheid

Al snel was duidelijk dat er meer in zat en deed Hester een test op de plaatselijke muziekschool. Ze bleek bijzonder muzikaal en haar ouders stimuleerden haar om op muziekles te gaan. Dat ging vanaf het begin erg goed. Hester: “Een belangrijke stimulans was mijn blokfluitleraar aan de muziekschool van Amstelveen, waar we intussen naartoe waren verhuisd. Hij adviseerde mijn ouders om een goede blokfluit aan te schaffen en geen goedkoop instrument.” Ook werd Hester naar allerlei cursussen gestuurd, zoals die van het befaamde Amsterdam Loeki Stardust Quartet. Dit wakkerde haar enthousiasme voor de blokfluit alleen maar meer aan.

Twijfel over de toekomst

De vraag óf ze professioneel musicus wilde worden heeft Hester zichzelf nooit gesteld. “Onbewust heb ik altijd geweten dat ik dit wilde. Wel heb ik na de middelbare school Pedagogische Wetenschappen gestudeerd aan de VU. Dat zorgde toen even voor een kleine twijfel over mijn toekomst.” Toch heeft Hester haar hart gevolgd. “Tijdens mijn studie ging ik steeds meer spelen, en ik ben toen ook op het conservatorium begonnen. Uiteindelijk bleek muziek gevoelsmatig de meest logische keuze.”

Uren bezig zijn met drie tonen

De tijd op het conservatorium was voor Hester bijzonder inspirerend. “Vooral van mijn docent Paul Leenhouts van het Amsterdam Loeki Stardust Quartet heb ik ontzettend veel geleerd. Ik weet nog dat we tijdens een van de eerste lessen op het conservatorium helemaal terug moesten gaan naar de manier waarop je überhaupt je tonen op een blokfluit speelt. Met slechts drie tonen kon ik eindeloos bezig zijn”, lacht Hester.

In verbinding met de ziel

Over wat haar zo fascineert aan de klank van de blokfluit heeft ze een uitgesproken mening. “De blokfluit is een heel direct instrument, dat spreekt me aan. Het is verbonden aan je eigen ademtocht; je blaast lucht in het instrument en je hebt gelijk klank. In mijn beleving staat de blokfluit in directe verbinding met mijn ziel. Je hebt direct invloed op de klank en je kunt heel goed op het instrument articuleren. Daardoor kan ik er mijn gevoel ook helemaal in kwijt. Ik vind het geweldig om dat over te dragen in een grote zaal; dat ook de mensen achterin die gevoelens en directheid kunnen waarnemen. Bovendien heeft de blokfluit een heel warme klank, al verwacht je dat niet meteen als je kinderen van acht jaar oud op de eerste blokfluitles hoort!”

Seldom Sene

Op het conservatorium ontmoette Hester haar geestverwanten van Seldom Sene. “We hebben in verschillende samenstellingen ook in andere studenten-ensembles gezeten. Dat waren vooral grote ensembles. Met Seldom Sene wilden we juist een kleinere groep oprichten met een breed repertoire. In 2009 zijn Maria, Stephanie en Ruth met Seldom Sene begonnen en niet veel later werden Eva en ik erbij gevraagd.” Tijdens een van de eerste repetities sloeg de muzikale vonk over. Ook vonden ze direct een toepasselijke naam voor het ensemble. “We speelden het stuk Seldom Sene van Christopher Tye, een kort werkje met heel veel contrasten, complexe ritmes, maar tegelijk ook heel fantasierijk. Het stuk vat precies samen wat we als ensemble willen doen: het uitvoeren van uniek repertoire op een manier die zelden gehoord of gezien is. Dus vandaar de naam Seldom Sene.”

Unique selling points

Dit is niet het enige waarin Seldom Sene zich onderscheidt, al vindt Hester het moeilijk te zeggen wat echt uniek is. “Iemand zei eens dat we, meer dan anderen, een laag emotie aan onze interpretatie toevoegen. Misschien is dat zo, omdat we allemaal vrouw zijn; er komt geen man tussen.” Hester vervolgt serieuzer: “Er bestonden en bestaan verschillende blokfluitkwartetten in Nederland. Eerder was er het Amsterdam Loeki Stardust Quartet en tegenwoordig BRISK. Wij zijn alleen geen kwartet, maar een kwintet en dat biedt weer andere mogelijkheden. Deze bezetting is ideaal voor het spelen van oude muziek, waarin vijfstemmigheid heel lang de norm was.” Naast oude muziek speelt Seldom Sene ook nieuwe muziek. “We laten regelmatig componisten muziek voor ons schrijven. Daarmee denken we aan de toekomst van de klassieke-muziektraditie.”

Emotie zonder tekst

In de Edesche Concertzaal speelt Seldom Sene een prachtig programma vol oude muziek uit Spanje. “We brengen de muziek uit de Spaanse renaissance letterlijk tot leven. Als ik het met een paar woorden zou moeten samenvatten, dan ervaar ik deze muziek als hemels, kleurrijk en stoer. Het is echt geweldige muziek, die ook nog eens veel sporen door heel Europa heeft achtergelaten.” Het bijzondere aan de gespeelde stukken is dat het overgrote deel van origine vocale muziek is. “Het was in die tijd heel gewoon om vocale muziek ook op instrumenten te spelen. De tekst werd door de componist in de muziek zó goed uitgedrukt dat je de emotie van de tekst ook in deze instrumentale versie terughoort.”

Dansmuziek

Toch is de muziek niet alleen een kopie van het oorspronkelijk gezongen origineel. “Hoewel we heel vocaal spelen - de tenorblokfluit heeft bijvoorbeeld dezelfde omvang als de menselijke stem - verschillen de instrumentale bewerkingen door de vele virtuoze versieringen in de muziek. Die zijn zo specifiek voor de blokfluit dat je ze niet kunt zingen.” Ook karakteristiek voor blokfluitensemble zijn de verschillende dansstukken op het programma. “Net als in de jazz werd er in de renaissance veel geïmproviseerd. Zo had je bijvoorbeeld de bassa danza, waarin over een basthemaatje werd geïmproviseerd. Als dat goede muziek opleverde, schreef men dat later op.”

Kiezen uit zeventig blokfluiten

Om al deze stukken goed tot hun recht te laten komen, neemt Seldom Sene een grote collectie mee. “Voor ieder stuk bepalen we welke blokfluiten het best bij de muziek passen. Bijkomend voordeel is dat iedereen alle blokfluiten kan bespelen. Dat geeft in ieder stuk weer een andere dynamiek.” Seldom Sene kan kiezen uit een rijke verzameling van ongeveer zeventig instrumenten. Daar zitten ook bijzondere exemplaren bij. “Toen het Amsterdam Loeki Stardust Quartet stopte mochten we een set consortfluiten overnemen. Dat is een set fluiten met een eigen karakter. Bovendien zijn het instrumenten met een eigen verhaal. Ze hebben al een lang leven achter de rug en zijn bespeeld door fantastische mensen! Wij blazen deze instrumenten letterlijk weer nieuw leven in.”

Reacties

Blijf op de hoogte!


Ontvang de nieuwsbrief


Contact

Edesche Concertzaal
Amsterdamseweg 9
6711 BE Ede
0318 - 200 214
info@edescheconcertzaal.nl

Logo Edesche Concertzaal wit