Logo-concertzaal

Maria Milstein: “Het ontroert mij wat muziek doet met mensen”

Geschreven door Redactie in Artiesten, Maria Milstein, Interviews op 11 mei 2018

Violiste Maria Milstein beleefde het afgelopen seizoen veel mooie momenten. Zo won ze de belangrijke Nederlandse Muziekprijs en maakte ze in de Grote Zaal van Het Concertgebouw haar debuut als soliste bij het Radio Filharmonisch Orkest. “Toch wel een mijlpaal”, zegt ze daarover met gepaste trots. Als klap op de vuurpijl bracht Maria samen met haar zus, pianiste Nathalia Milstein, hun goed ontvangen debuut-cd uit. “Adembenemend”, schreef de Volkskrant.

Maria Milstein. Foto: Marco Borggreve

Door Jan-Willem van Ree

Met al die mooie uitgesproken en toegekende waarderingen als achtergrond is Maria Milstein dit seizoen artist in residence van de Edesche Concertzaal. In drie verschillende concerten laat ze dan verschillende kanten van haar muzikale persoonlijkheid zien, waarvoor ze haar muzikale vrienden en familie mee naar Ede neemt! En er is nog meer. Ze geeft extra glans aan haar artist in residency met een reeks inspirerende masterclasses aan talentvolle studenten.

Wie is Maria Milstein?

Maria Milstein werd in de voormalige Sovjet-Unie geboren en groeide op in Frankrijk. Samen met haar zus Nathalia stamt ze uit een gezin van musici. Met een vader als pianist en een moeder als altvioliste en altviooldocent was muziek voor de jonge Maria net zo vanzelfsprekend als eten en slapen. “Vaak waren er leerlingen over de vloer. Er klonk bijna altijd wel muziek,” vertelt ze. Terwijl haar zus begenadigd pianiste werd, greep Maria al vroeg naar de viool. “De piano was thuis al een onderdeel van mijn dagelijks leven. Misschien dat ik het daardoor een minder spannend instrument vond. De viool was voor mij juist een beetje exotisch.”

Tussen Frankrijk en Italië

De eerste vioollessen kreeg Maria van haar moeder. Later ging ze naar een muziekschool in Moskou. “In 1991 verhuisden we naar Frankrijk. Vanaf die tijd heb ik lange tijd alleen maar privéles gehad. Later volgde ik in Italië lessen bij Ilya Grubert aan de Scuola di Musica in Fiesole.” In die periode reisde Maria op en neer tussen Frankrijk en Italië. De lessen bevielen zo goed dat ze later ook in Amsterdam bij hem ging studeren. “Ik heb nog steeds een goede band met hem. Voordat ik zelf docent werd aan het Conservatorium van Amsterdam, was ik zijn assistent.”

Bubbel

Goede contacten en vriendschappen met docenten, musici en studenten zijn voor Maria net zo belangrijk als de muziek zelf. “Muziek maakt mij een rijker mens. Mijn leven draait om muziek, maar dat kan niet zonder anderen.” Al haar vrienden zijn musici, die ze ontmoette op het conservatorium, tijdens festivals en masterclasses. “Het is een heerlijke wereld om in te zijn, soms ook een idealistische wereld, omdat je met iets bezig bent waarvan je houdt. Muziek is iets wat ons iedere dag rijker en blijer maakt. Dat geeft je soms het gevoel dat je in een bubbel leeft.” Die ervaring van schoonheid deelt Maria Milstein graag met haar publiek. Daarom neemt ze voor haar drie concerten in de Edesche Concertzaal musici mee waar ze een bijzondere band mee heeft.

Busch Trio

Tijdens het openingsconcert op vrijdag 28 september is Maria te beluisteren met het Busch Trio en altviolist Miguel da Silva. “Het Busch Trio leerde ik kennen tijdens het festival van violist Mathieu van Bellen.” Over wat dit pianotrio zo uniek maakt, vertelt Maria: “Ze hebben een enorme fascinatie voor de muziekcultuur van de eerste helft van de twintigste eeuw. Om dicht in de buurt te komen van het klankbeeld van die tijd hebben ze veel oude opnames beluisterd en spelen ze op darmsnaren.” Maar er is nóg iets bijzonders, want violist Mathieu van Bellen, tevens partner van Maria Milstein, bespeelt de viool van de legendarische violist Adolf Busch zelf. Samen met altviolist Miguel da Silva nemen Maria Milstein en het Busch Trio momenteel alle kamermuziek van Dvorák voor piano en strijkers op. Maria Milstein is dol op Dvorák: “Zijn Tweede Pianokwintet dat we spelen, zal zeker in het hoofd van de mensen blijven hangen. De melodieën kun je zo meezingen en de ritmes zijn pakkend. Tegelijk is er ook die typische Tsjechisch nostalgie die door de noten heen klinkt. Dat maakt zijn muziek zo aansprekend!”

Bestel kaarten voor het concert van Maria Milstein, het Busch Trio en Miguel da Silva op vrijdag 28 september.

Van Baerle Trio

Twee andere musici waar Maria Milstein een hechte band mee heeft zijn pianist Hannes Minnaar en cellist Gideon den Herder. Samen vormen ze het inmiddels beroemde Van Baerle Trio. Ze kennen elkaar van het Amsterdams Conservatorium aan de Van Baerlestraat. “Onze band met het Concertgebouw, dat aan dezelfde straat ligt, dateert ook uit die tijd”, vertelt Maria. In de Edesche Concertzaal verbinden de drie musici romantische pianotrio’s van Beethoven en Schubert met het Pianotrio van de Nederlandse componist Tristan Keuris (1946-1996). Muziek die veel met Beethoven te maken heeft. Maria Milstein: “Het stuk klinkt net als bij Beethoven en Schubert als een verhaal. Als luisteraar word je meegevoerd door allerlei stemmingen en sferen.” Vooral het slot is bloedstollend. “Het heeft iets van klokgelui dat steeds in kracht toeneemt. Het stuk eindigt in een reusachtige klank”, vertelt Maria bevlogen.

Bestel kaarten voor het Van Baerle Trio op zaterdag 19 januari 2019.

Relativering

Muziek en verhalen vormen ook de rode draad door Maria’s derde en daarmee laatste concert als artist in residence van de Edesche Concertzaal. Samen met haar zus Nathalia duikt ze in de wereld van de Franse vioolsonates. Het is pas sinds een paar jaar dat beide zussen Milstein op dit niveau samenwerken. Ondanks de tien jaar leeftijdsverschil voelen ze een sterke muzikale klik. “Vanwege onze muzikale opvoeding hoeven we elkaar weinig uit te leggen; we vinden elkaar in het samenspel.” Ondanks dat Maria haar zus door en door kent, vindt ze het toch moeilijk om haar spel te omschrijven. “Als ik iets zou moeten zeggen, dan is het dat Nathalia misschien iets meer relativeert dan ik,” lacht Maria.

Bestel kaarten voor het concert van Maria Milstein en haar zus Nathalia op vrijdag 26 april 2019.

Nederlandse Muziekprijs

Het programma dat Maria en Nathalia in Ede spelen, heeft direct te maken met de Nederlandse Muziekprijs die zij begin 2018 ontving. Maria vertelt: “Deze prijs krijg je als je een meerjarig traject hebt doorlopen. Ik heb me in die periode verdiept in de Franse vioolsonate. Mijn cd met Nathalia is daarvan een van de producten.” Maar dit project voerde verder dan de muziek alleen. Al jaren is Maria Milstein gefascineerd door de beroemde roman Op zoek naar de verloren tijd van de Franse schrijver Marcel Proust. In dit boek speelt muziek een beslissende rol in de vorm van een mysterieuze vioolsonate van de verzonnen componist Vinteuil. Dat stuk duikt in die roman steeds op. “Het ontroerde mij hoe liefdevol Proust deze muziek omschrijft, wat muziek doet met mensen. Ik wilde daarom heel graag iets met deze fictieve sonate doen.”

Mysterieuze vioolsonate

De spannende vraag die Maria bezighield, was of Proust in zijn roman misschien verwees naar een bestaand stuk. Enthousiast vertelt Maria: “Uitputtend onderzoek wees uit dat verschillende Franse vioolsonates daarvoor in aanmerking komen. De Eerste Vioolsonate van Camille Saint-Saëns komt daarbij het dichtst in de buurt.” Hoe Maria dat zo zeker weet? “In een brief noemt Proust deze sonate van Saint-Saëns. Hij moet dat stuk dus gekend hebben.” Samen met schrijver en regisseur Peter te Nuyl werkt Maria momenteel aan een script rondom Proust en muziek. “Het wordt iets waarbij muziek en tekst echt door elkaar heen vloeien.” Voor een heuse theaterproductie komt het concert in Ede te vroeg. “Maar deze vioolsonate van Saint-Saëns staat zeker op het programma, zodat de mensen op zijn minst van de prachtige muziek kunnen genieten!”

Reacties

Blijf op de hoogte!


Ontvang de nieuwsbrief


Contact

Edesche Concertzaal
Amsterdamseweg 9
6711 BE Ede
0318 - 200 214
info@edescheconcertzaal.nl

Logo Edesche Concertzaal wit