Logo concertzaal
Lees het interview met Anna Vinnitskaya. Foto: Marco Borggreve

Anna Vinnitskaya: "Ik geef me altijd voor de volle honderd procent"

Robert Holl: “Schuberts Winterreise is een levensreis”

Geschreven door Redactie in Artiesten, Interviews, Robert Holl, Edesche Liedrecitals op 8 februari 2017

Robert Holl is een grootheid op het gebied van het lied. Gedreven door een niet-aflatende fascinatie voor muziek en poëzie heeft de bas-bariton een schat aan ervaring opgebouwd. Aan zijn staat van dienst kunnen weinigen tippen. Toch heeft hij zijn Rotterdamse nuchterheid nooit verloren. Bescheiden maar gepassioneerd vertelt hij over de intieme kunstvorm die hij zo liefheeft.

Bariton Robert Holl (Foto: Hermen Loonstra)

Door Jordi Kooiman

Robert Holl (1947) groeide op tijdens de wederopbouw van Rotterdam. Als 8-jarige jongen begon hij in een kerkkoor in zijn woonplaats te zingen. Een zangleraar zag zijn talent en moedigde hem aan er meer mee te doen. Zo belandde hij op het Rotterdams conservatorium. 

Na zijn studie maakte hij eerst als oratoriumzanger en vervolgens als opera- en liedzanger carrière. Hij zong de grootste en zwaarste rollen bij de beroemdste operahuizen en -festivals, maar keerde ook telkens weer terug naar de kleine kunstvorm van het lied.

In 2012 kwam zijn loopbaan op losse schroeven te staan toen er op zijn tong kanker werd geconstateerd. Hij was lange tijd uit de roulatie, maar de behandeling slaagde en zijn tong bleef gespaard. Na een klein jaar kon hij in goede vorm zijn rentree maken op zowel het operatoneel als het liedpodium.

De grote Schubert

Holl woont al lange tijd in de Wachau in Oostenrijk. De prachtige natuur aan de Donau voedt ongetwijfeld zijn fascinatie voor het liedrepertoire, waarin de natuur vaak een grote rol speelt.

Wat spreekt de zanger zo aan in het liedgenre? “Het lied is voor mij de ideale verbinding tussen dichtkunst en muziek. In het lied zijn de teksten doorgaans nog veel waardevoller dan in de opera. Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar het lied is intiemer en biedt meer ruimte voor nuance en dynamiek.”

Dé grote liedcomponist is voor Holl zonder twijfel Franz Schubert. “Mozart en Beethoven schreven ook mooie liederen, maar Schubert ontwikkelde de kunst tot het allergrootste hoogtepunt. Wat daarna is gecomponeerd, is nog steeds groots, maar staat toch op een ander plan.”

“Bij Schubert gaan het geraamte van een tekst en het ritmische geraamte van de muziek precies samen, als een absolute eenheid”, vervolgt de zanger. “De dichter Johann Mayrhofer zei dat zijn eigen woorden door Schuberts muziek extra duidelijk werden. Ze werden als het ware doorlicht. Ze kregen een vorm, een gestalte.”

Honderdvijftig keer Winterreise

Robert Holl heeft thuis een flinke boekenverzameling met het werk van dichters die voor Schubert schreven. Eén bundel zal hij vast een speciaal plekje hebben gegeven: de 24 gedichten van Wilhelm Müller die Schubert in 1827 op onvergetelijke wijze van muziek voorzag in de cyclus 'Winterreise'. 

Holl heeft 'Winterreise' al zo'n honderdvijftig keer gezongen. Hij kan zich de eerste keer nog herinneren. “Ik zou het op het Rotterdams conservatorium gaan zingen. Ik studeerde het, maar ik werd hees, waardoor het niet tot een concert kwam. Dat was een hint van boven. Pas zeven, acht jaar later heb ik het voor het eerst uitgevoerd, als huiskamerconcert. Dat was begin jaren zeventig.”

Holl vindt dat je een zekere levenservaring nodig hebt om 'Winterreise' te kunnen zingen. “En je moet andere Schubert-liederen hebben gezongen. Ik heb eerst honderd andere Schubert-liederen gedaan. Je moet je geestelijk naar 'Winterreise' toe ontwikkelen.”

Eén van de grootste bergen

'Winterreise' is een levensreis, vindt Holl. Het toont het leven als zwerftocht, met een open einde. Holls leraar Hans Hotter, een beroemde Duitse bas-bariton, leerde hem om de liederen vooral beschrijvend te zingen en de lichte momenten te accentueren, maar Holl is dat anders gaan zien. “Voor mij kan het niet deprimerend genoeg zijn. Schubert werd na het componeren van de cyclus ziek, zo aangedaan was hij. En ook zijn vriend Mayrhofer was erg aangeslagen. Je wordt na een 'Winterreise' simpelweg gedeprimeerd. Het gaat in je zitten.”

Ondanks dat hij het werk al zo vaak heeft gezongen, is iedere uitvoering weer nieuw voor Holl. “Als je begint te zingen, weet je nooit waar het naartoe gaat. Iedere keer komen er weer andere details naar voren; als je je daar tenminste voor openstelt. Dat houdt het interessant. Het is voor mij één van de grootste bergen die je kunt bestijgen.”

In de Edesche Concertzaal werkt Holl samen met Roger Braun, leerling van zijn jarenlange begeleider Rudolf Jansen. Ze hebben het werk al eens samen uitgevoerd. “Hij is een zeer goede begeleider. Hij luistert waanzinnig goed naar de zang en fraseert helemaal met de zangstem mee. Ik wil graag meer met hem werken!”

Bestel kaarten en beleef Schuberts 'Winterreise' op vrijdag 17 februari live in de Edesche Concertzaal.

Reacties

Blijf op de hoogte!


Ontvang de nieuwsbrief


Contact

Edesche Concertzaal
Amsterdamseweg 9
6711 BE Ede
0318 - 200 214
info@edescheconcertzaal.nl

Logo Edesche Concertzaal wit